SOVAK kleurt al 40 jaar haar leven

Maar liefst 40 jaar werkte ze hier en binnenkort gaat ze met pensioen. Een mooi moment om herinneringen op te halen en door te geven.

'Met hart en ziel' en 'samen'. Deze kernwaarden van SOVAK zijn Margaret Bruk op het lijf geschreven. 

40 jaar, dat is nogal een tijd. Hoe begon je loopbaan bij SOVAK?

“Tijdens mijn studie maatschappelijk werk heb ik mijn stage bij een SPD (het huidige MEE) gedaan. Zo kwam ik terecht in de hulpverlening aan ouders van kinderen met een verstandelijke beperking. Bij het Gruijtveld , destijds de hoofdlocatie van SOVAK, zochten ze uitbreiding. De eerste jaren daar als maatschappelijk werker hebben me echt gevormd. Ik kwam bij ouders thuis, zag waar ze mee worstelden en hoe ze daarin met hun gezin hun weg vonden. Zo leerde ik de diepgang van het leven  kennen. Ik heb het altijd als heel bijzonder ervaren dat mensen je hun vertrouwen geven en je er voor hen mag zijn.”

Hoe verliep je loopbaan in de jaren daarna?

“Eind jaren tachtig was het tijd dat SOVAK een professionaliseringsslag ging maken. In de Nederlandse gehandicaptenzorg ontstond een omslag van ‘mensen die je vooral moet verplegen en verzorgen’ naar ‘mensen die ook hun eigen leven willen leiden’. Onder het motto 'volwaardig burgerschap' gingen we aan de slag met normalisatie, integratie en participatie.  Later werd ik gevraagd voor de functie van directie-assistent en raakte betrokken bij beleid en bestuur. Door de marktwerking in de zorg werd het destijds ook voor SOVAK nodig om zich beter te presenteren naar de buitenwereld. Zo rolde ik, als derde switch in mijn loopbaan, in de functie van communicatieadviseur."

Veertig jaar lang bij één werkgever: hoe houd je dat vol?

"De mensen met wie en voor wie we werken zijn mijn drijfveer. Ik vind het nog steeds fantastisch,  die kleine contacten met cliënten, een gesprek, even aandacht voor elkaar. De gemeenschappelijke deler in alle drie de vakgebieden is dat ik woorden geef aan wat mensen bezig houdt. In mijn laatste functie natuurlijk helemaal: ik mag woorden geven aan het verhaal van SOVAK, dat wordt verteld in ontelbaar veel kleine verhaaltjes. Van cliënten, van ouders, van vrijwilligers, van medewerkers. Het eerste huisblad 'de Weerklank' maakten we nog met de typ- en kopieermachine, daarna brachten we 'SOVAK-Maggezien' in druk uit en nu werken we steeds meer via social media. Als je onze Facebook pagina bekijkt zie je hoeveel mooie dingen er gebeuren en hoe betrokken mensen zijn. Geweldig, want dat is waar het om gaat in de zorg.”

Wat zijn in die 40 jaar volgens jou de grootste veranderingen bij SOVAK en in de sector?

"De grootste veranderingen waren de omslag van groepsgericht naar individueel begeleiden en van grootschalig naar kleinschalig wonen. Vroeger was er weinig privacy, was er een gezamenlijk slaapvertrek en ging alles groepsgericht: tijden van eten, van slapen en de invulling van de dag waren voor iedereen gelijk. De omslag naar kleinschalig wonen heeft veel bijgedragen aan woongeluk en aan een andere manier van leven en van begeleiden. Ik heb echt cliënten zien opbloeien omdat ze in die kleinere setting veel meer zichzelf konden zijn.”

Wat is de meest bijzondere herinnering of anekdote die je aan die 40 jaar bij SOVAK hebt?

“Er was een tijd dat de groepen nog verdeeld waren in mannen en vrouwen. Op een gegeven moment besloten we naar gemengd wonen te gaan. Als maatschappelijk werker was ik degene die de eerste dame - Lena heette ze - mocht introduceren in een groep van 12 mannen. We gingen er op de koffie, ze kreeg een rondleiding en ik vroeg: ‘Hoe vind je het als je hier zou komen te wonen met al die mannen?’ Lena was akkoord, ze had maar één vraag en één opmerking. Van de begeleidster wilde ze weten of die eigenlijk wel krullers in kon zetten, want ‘ik zie er wel groag een bietje gêf uit’. En in de keuken merkte ze fijntjes op: ‘Agge moar nie denkt da ik veur 12 man aerdappels gaai staon schille elleken dag’. Wat hebben we daarom gelachen!”

Wat zou je aan medewerkers en vrijwilligers van SOVAK willen meegeven?

“Een gesprek met een vader van een cliënt is me altijd bijgebleven. Toen ik hem vroeg hoe hij het vond dat zijn zoon bij SOVAK ging wonen zei hij: ‘Mevrouw Bruk, mijn verstand zegt ja, maar mijn hart schreeuwt nee.’ Sindsdien besef ik dat ouders een bijzondere plek verdienen. Zij zijn de ervaringsdeskundigen. Wij hebben een professionele relatie met cliënten; zij hebben een emotionele band met een zoon of dochter die vaak levenslang zorg vraagt. Ik hoop dat medewerkers dat altijd blijven zien en met compassie handelen richting ouders, ook als die het even zwaar hebben.”

Je hebt heel wat gezien in die tijd hè?

“Ja, moeilijke maar ook heel veel mooie momenten. Eigenlijk is in de kern in al die tijd nooit veranderd waar SOVAK voor staat. In de zorgrelatie gaat het om de ontmoeting tussen mensen die ‘voor elkaar van betekenis zijn’ willen zijn. Je raakt bij elkaar betrokken en er is oprecht contact. Dat begint met luisteren, cliënten een stem geven en kijken naar de hele kleine dingen. Daar gebeurt het en daar worden mensen blij van. En zo kleurt SOVAK levens, elke dag.”