Ouder worden

Cliënten veranderen als ze ouder worden. Vaak verliezen ze vaardigheden, krijgen ouderdomsverschijnselen, ziekten of ze verliezen ze mensen uit hun netwerk. Het is dan heel belangrijk om te weten wat iemand nodig heeft om goede ondersteuning te kunnen blijven bieden.


Achteruitgaan

Klaas is 65 jaar; licht verstandelijk beperkt en woont al bijna heel zijn leven op een appartement met een gemeenschappelijke woonkamer. Cliënten zijn er verantwoordelijk voor veel van de huishoudelijke taken zoals de was doen en het appartement schoon houden. Sinds een tijd gaat Klaas achteruit. Hij houdt zijn taken niet goed meer bij, ziet er niet meer zo verzorgd uit als altijd en hij trekt zich steeds vaker terug op zijn kamer. De begeleidsters merken ook dat Klaas verdwaalt als hij boodschappen wil gaan doen. En soms heeft hij de winkel wel gevonden, maar komt hij met de verkeerde boodschappen thuis. Hij kan dit eigenlijk niet meer zelf.

Onderzoeken

Op dat moment word ik ingeschakeld om te onderzoeken hoe het kan dat Klaas achteruit gaat. Gaat hij dementeren? Heeft hij last van een depressieve stemming? Zijn er dingen in zijn omgeving gebeurd waardoor hij van slag is? Om hier achter te komen neem ik vragenlijsten af bij zijn begeleiders en familieleden die hem goed kennen. Uiteraard onderzoek ik Klaas zelf ook. In die onderzoeken kijk ik of zijn vaardigheden nog hetzelfde zijn als eerst, of er verschil is in zijn functies en naar hoe zijn stemming is (een depressie kan er namelijk ook voor zorgen dat je dingen vergeet en dat lijkt een beetje op dementie).
Daarna overleg ik met een arts (huisarts of arts voor verstandelijk gehandicapten) om te onderzoeken of er misschien een lichamelijke oorzaak te vinden is voor het veranderde gedrag.



Diagnose

Als de arts het onderzoek heeft gedaan en er is geen lichamelijke oorzaak en er is geen sprake van een depressieve stoornis, dan stellen we samen de diagnose dementie. Het is daarbij belangrijk om te kijken wat de oorzaak kan zijn van de dementie. Gaat het om de ziekte van Alzheimer, een vasculaire dementie, komt het door een andere ziekte of door het gebruik van bepaalde geneesmiddelen? Het is belangrijk om te weten om welke vorm het gaat omdat je dan het verloop van de ziekte een beetje kunt voorspellen. Maar vooral wat je als begeleiding nog moet bieden of juist niet.

Dilemma

Bij Klaas gaat het waarschijnlijk om een dementie door de ziekte van Alzheimer (je kunt het nooit helemaal zeker weten als iemand nog leeft). En het is duidelijk dat hij meer begeleiding nodig heeft dan hem nu op zijn appartement kan worden geboden.
Het is echter wel een dilemma om iemand nog te laten verhuizen wanneer hij of zij aan het dementeren is. Een verhuizing houdt in dat heel de omgeving verandert, niet alleen het huis of de kamer, maar ook de medecliënten en het personeel.


 

Een nieuw plekje in zicht

Gelukkig staat er naast het appartement van Klaas een woning die speciaal gericht is op mensen met een dementie. Er wonen zelfs mensen die Klaas van vroeger kent, zij gingen naar dezelfde dagbestedingsgroep als hij. Er is nu helaas geen plek, maar hij komt wel op de wachtlijst van die woning. Zodra er een plekje vrij komt wordt zijn situatie opnieuw bekeken en mag hij er naartoe. Tot die tijd krijgt hij op zijn appartement tijdelijk extra begeleiding.

Ellen van Lieshout
Gedragskundige